Maliyede dijital dönüşüm: Yapay zeka devrede

Hazine ve Maliye Bakanlığı, dijital dönüşüm çalışmaları kapsamında yapay zeka ve robotik süreç otomasyonu (RPA) uygulamalarını hayata geçirmeye başladı. Bakan Mehmet Şimşek’in sık sık vurguladığı yapay zekaya geçiş süreciyle birlikte vergisel işlemler artık insan müdahalesi olmadan yürütülüyor.

DİJİTAL VERGİ DAİRESİ İLE İŞLEMLER ELEKTRONİK ORTAMDA

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından geliştirilen uygulamalar sayesinde, ödeme, dilekçe, bildirim ve beyanname gibi işlemler Dijital Vergi Dairesi üzerinden internetin bulunduğu her yerden yapılabiliyor.

Geçtiğimiz yıl Dijital Vergi Dairesi’ne 362 milyon giriş yapılırken, 12 milyon dilekçe ve bildirim ile 111 milyon beyanname elektronik ortamda gönderildi. Ayrıca, fatura, serbest meslek makbuzu, irsaliye ve dekont gibi belgelerin elektronik düzenlenmesine imkan sağlanarak 2024 yılında 17,8 milyar belge üretildi. Defter tutma yükümlülüğü bulunan 4 milyon mükellef ise işlemlerini e-Defter ve Defter Beyan Sistemi üzerinden gerçekleştirdi.

BÜROKRASİ AZALIYOR, İŞLEMLER HIZLANIYOR

Vergi dairelerindeki tahakkuk, tahsilat, haciz, tebligat ve yazışmalar elektronik ortama taşınarak bürokratik süreçler azaltıldı. Her yıl düzenlenen 100 milyondan fazla kağıt belgenin dijital ortama aktarılması için çalışmalar başlatıldı. İlk aşamada ödeme emirleri e-belge olarak düzenlenirken, ihbarnamelerin de bu yıl içerisinde elektronik hale getirileceği açıklandı.

Mükellefler tarafından talep edilen “mükellefiyet durum yazısı” ve borcu bulunmadığına dair yazılar sistem tarafından otomatik olarak cevaplandırılıyor. Ayrıca, cezalara yönelik indirim talepleri ve hukuken kesinleşen ihbarnameler için düzenlenen tahakkuk fişleri de personel kullanılmadan otomatik olarak hazırlanıyor.

YENİ OTOMASYON ÇALIŞMALARI

Başkanlık, yapay zeka ve robotik süreç otomasyonunu daha ileriye taşıyacak yeni bir çalışma başlattı. Vergi dairesi müdürünün onayı gereken belgeler, Vergi Usul Kanunu hükümleri doğrultusunda artık GİB tarafından imzalanacak.

Bu kapsamda, pişmanlıkla verilen ancak süresinde ödenmediği için pişmanlık hükümlerinden yararlanılamayan beyannamelere ilişkin düzeltme fişleri ve vergi-ceza ihbarnameleri tamamen otomatik olarak düzenlenmeye başladı.

Yeni sistemle birlikte işlemlerin hızlanması, kamu gelirlerinin tahsilat süreçlerinin daha etkin hale gelmesi ve insan kaynaklı hataların önlenmesi hedefleniyor.

“BENZER ÇALIŞMALAR DEVAM EDECEK”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yürütülen çalışmaların mükelleflere verilen hizmetlerin kalitesini artıracağını belirterek şunları söyledi:

“Gelir İdaresi, vergi dairelerinde yapılan benzer işlem ve süreçleri analiz ederek bunların da otomatik yapılabilmesine yönelik çalışmalara devam ediyor. Ayrıca, mükellefler tarafından talep edilen izahatların (özelge) yapay zeka teknolojileriyle hızlı ve doğru şekilde cevaplandırılması için de çalışma yürütülüyor. Bu sayede bürokratik gecikmelerin önüne geçilecek, insan kaynağı ise daha verimli alanlarda kullanılacak.”