Emekliye ek ödeme müjdesi gelecek mi? 19 yıllık %4 oranı ve seyyanen zam için kritik analiz!

Emekli maaş hesaplamalarında kullanılan ve 5454 sayılı Kanun ile düzenlenen “ek ödeme” sistemi, uzun bir aradan sonra yeniden mercek altına alındı. Resmi kayıtlara göre 15 Şubat 2006 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan bu düzenleme, emeklilerin topladığı faturalar karşılığında aldığı vergi iadesinin yerine getirilmişti. Ancak uzmanlar, aradan geçen yaklaşık 20 yıla rağmen bu oranın güncellenmemesinin hak kaybına yol açtığı görüşünde birleşiyor.

19 YILLIK SABİT ORAN TARTIŞILIYOR

Mevcut mevzuata göre; SGK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’ndan aylık alanlara, maaş tutarlarına göre %4 veya %5 oranında ek ödeme yapılıyor. Ancak bugün gelinen noktada, maaşların büyük çoğunluğu için uygulanan %4’lük sınırın, ekonomik koşulların gerisinde kaldığı belirtiliyor.

Örneğin; 30.000 TL emekli aylığı alan bir memur emeklisi, mevcut sistemde 1.200 TL ek ödeme alıyor. 7456 sayılı Kanun ile bazı ek gösterge artışları yapılsa da, bu temel oranın sabit kalması “güncelleme” ihtiyacını doğurdu.

SEYYANEN ZAM BEKLENTİSİ ve LİYAKATLİ ARTIŞ

Hukuki ve ekonomik değerlendirmeler, bu konunun neden kritik olduğunu şu üç maddeyle özetliyor:

• Seyyanen Zam Farkı: Halen görevde olan memurlara ödenen ve 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 22.157 TL seviyesine ulaşan seyyanen zammın (375 sayılı KHK Ek Madde 40), emekli aylıklarına yansıtılmaması maaş makasını iyice açmış durumda.
• Kanuni Güncelleme Gereği: 5434 sayılı Kanun’a eklenen yeni maddelerle yapılan %6,34’lük ilave artışların, %4’lük genel ek ödeme oranının da yukarı çekilmesi için bir emsal teşkil ettiği savunuluyor.
• Alım Gücünün Korunması: Vergi iadesi sisteminden bu yana değişmeyen maktu sınırların, güncel enflasyon ve yaşam maliyetleri dikkate alınarak yeniden belirlenmesi talep ediliyor.

RESMİ MEVZUAT NE DİYOR?

5454 sayılı Kanun metninde yer alan “Devlet memuru aylık katsayısında meydana gelecek artış oranında artırılma” ibaresinin, sadece maktu hadler için değil, yüzdelik oranlar için de emekli lehine yorumlanması gerektiği ifade ediliyor. Sosyal güvenlik kurumları üzerinden ödenen ikramiye ve toptan ödemelerin bu ek ödeme hesabına dahil edilmemesi de mevcut sistemin iyileştirilmeye açık alanlarından biri olarak görülüyor.