Aile hekimleri neden iş bırakıyor? Eylemlerin gerekçesi nedir? 

Aile hekimleri ve ASM çalışanları, maaş kesintileri ve ağırlaşan çalışma şartlarını protesto etmek için 2-6 Aralık tarihlerinde yeniden iş bırakacak. 

Aile sağlığı merkezlerinde (ASM) görev yapan hekimler, hemşireler ve ebeler, çalışma koşullarını ve özlük haklarını düzenleyen yeni yönetmeliği protesto etmek için yeniden iş bırakma kararı aldı. 5-7 Kasım tarihlerindeki eylemlerin ardından, 2-6 Aralık arasında ikinci bir iş bırakma eylemi gerçekleştirilecek. 

TARTIŞMALI YÖNETMELİK NEDEN TEPKİ ÇEKİYOR? 

Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği, 1 Kasım’da yürürlüğe girmesiyle ASM çalışanlarının yoğun tepkisini çekti. Sağlık çalışanları, yönetmelikte yer alan maddelerin hak kayıplarına neden olacağını ve çalışma koşullarını ağırlaştıracağını savunuyor. Türk Tabipleri Birliği (TTB), sendikalar ve sağlık örgütlerinden oluşan 14 kuruluş, yönetmeliğe karşı üç günlük iş bırakma eylemi düzenlemişti. 

TTB Aile Hekimliği Kolu Başkanı Dr. Emrah Kırımlı, yeni yönetmelik sebebiyle ASM çalışanlarının maaşlarında yüzde 30’a varan kesintiler yaşandığını belirtti. Performans kriterlerine dayalı teşvik sistemi, hekimlerin gelirini belirleyecek. Ancak hekimler, bu sistemin hem hastaları hem de sağlık çalışanlarını mağdur edeceğini düşünüyor. Teşvik alabilmek için ise kendisine kayıtlı her hastanın yılda en az iki kez ASM’ye gelmesi ve hastaların yılda yediden fazla başka bir sağlık kurumuna başvurmaması gerekiyor. 

Bu şartların uygulanabilir olmadığını söyleyen İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Yönetim Kurulu Üyesi Dr. Nahide Toksan, “Sağlıklı bireyler yılda iki kez aile hekimine başvurmaz. Buna rağmen gelmeyen hasta nedeniyle maaşımız kesiliyor. Öğrenci gitmedi diye öğretmenin maaşını, camiye gitmedi diye imamın maaşını kesmek gibi bir şey” dedi. 

İLAÇ KOTASI GELİYOR 

Yönetmelik, hekimlerin yazabileceği antibiyotik, ağrı kesici ve mide koruyucu ilaçlara kota getiriyor. İl ortalamasının üzerinde ilaç yazan hekimler teşvikten yararlanamayacak. Hekimler, bu durumun hastalarla kendilerini karşı karşıya getireceğini savundu. Dr. Kırımlı, “Ağrı kesici yazarsam maaşımdan kesinti yapılacak, yazmazsam hasta mağdur olacak. Bu sistem, yalnızca hekimleri değil hastaları da zor durumda bırakacak” ifadelerini kullandı. 

ASM’LERİN YÜKÜ ARTIYOR 

Türkiye’de birinci basamak sağlık hizmetlerinin yüzde 40’ını sağlayan ASM’lerde, sağlık hizmeti sunanların yalnızca yüzde 15’i görev yapıyor. Hekimler, mevcut personel ve mali koşullarla bu yükün karşılanmasının mümkün olmadığını belirtti. Yeni yönetmelik ile ASM’lere kayıtlı hasta sayısına göre maaş belirlenirken, üst sınır 4 bin hastadan 3 bin 500 hastaya çekildi. Bu değişiklik maaşların azalmasına neden oldu. Hekimler kendilerine kayıtlı hasta sayısının azalmadığını, ancak daha az ücretle çalıştırıldıklarını ifade etti. 

Dr. Kırımlı, özellikle İstanbul’da yaklaşık 1 milyon 200 bin kişinin ASM değiştirmek zorunda kalabileceğini belirterek, “Mahalledeki ASM kapasitesi doluysa, hastalar başka mahallelere yönlendirilecek. Bu durum, sosyo-ekonomik durumu zayıf olan vatandaşlar için ciddi bir sorun” dedi. 

ASM’LERİN GİDERLERİ DE TARTIŞMALI 

ASM’ler, hekimlerin hem sağlık hizmeti sunduğu hem de işletme gibi yönettiği merkezler. Hekimler, bina kirası, tıbbi sekreter maaşları, faturalar gibi tüm giderlerden sorumlu. Yeni yönetmelikle ASM’lere ayrılan cari gider ödeneğinde yüzde 12’lik bir kesinti yapılması da sağlık çalışanlarının tepkisini artırdı. 

“HEKİMLERİMİZ MÜSTERİH OLSUN” 

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, yönetmeliğin aile hekimleri ve vatandaşlarla görüşülerek hazırlandığını belirtti. Memişoğlu, “Hekimler başına düşen hasta sayısını azaltarak daha nitelikli hizmet sunmayı amaçlıyoruz” dedi. Ancak hekimler, ASM’lerde artan hasta yükü ve maliyetlerle daha verimli bir sağlık hizmeti sunmanın mümkün olmadığını savunuyor.