657’de Kritik Değişiklik: Aday Memurların İlişiği Artık Hangi Şartlarda Kesilecek?

29 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Bazı Kanunlarda ve 375 sayılı KHK’de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 56’ncı maddesi yeniden düzenlendi. Yapılan değişiklik, özellikle aday memurların iş güvencesi açısından kamuoyunda geniş tartışmalara yol açtı.

Yeni düzenlemenin ardından, “aday memurlar artık daha kolay işten çıkarılacak” iddiaları gündeme gelirken, hukuki çerçeveye bakıldığında tablo sanıldığı kadar basit görünmüyor.

Aday Memurlar İçin Yeni Şartlar Neler?

Güncellenen maddeye göre, aday memurların görevine son verilmesi belirli koşullara bağlandı. Buna göre ilişik kesme işlemi;

• Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya staj dönemlerinde başarısız olunması,
• Adaylık süresi içinde birden fazla uyarma ya da kınama cezası alınması,
• Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası verilmesi

durumlarında mümkün olabilecek. Ancak bu karar, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla uygulanabilecek.

Ayrıca görevine son verilen aday memurlar, sağlık gerekçesi hariç olmak üzere üç yıl boyunca yeniden devlet memurluğuna atanamayacak.

Eski Hüküm Neden Değiştirildi?

Önceki düzenlemede yer alan “hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmayan durumlar” ifadesi, uzun süredir eleştiri konusuydu. Bu ibare, Anayasa Mahkemesi tarafından belirsiz ve yoruma açık bulunduğu için iptal edilmişti.

Yüksek Mahkeme, söz konusu ifadenin keyfi uygulamalara zemin hazırladığını ve hukuki öngörülebilirlik ilkesine aykırı olduğunu vurgulamıştı. Bu nedenle eski sistemde, disiplin cezası olmaksızın dahi aday memurun görevine son verilebilmesi mümkün olabiliyordu.

Yeni Düzenleme Ne Getirdi?

Yeni sistemde ilişik kesme süreci artık daha net ve kurallı bir yapıya bağlandı. Uzmanlara göre bu düzenleme, idarenin takdir alanını daraltırken aday memur açısından hukuki güvenceleri artırıyor.

Buna göre süreçte;

• Disiplin soruşturması zorunlu hale geldi,
• Karar tek kişinin değil kurulun değerlendirmesine bağlandı,
• Disiplin kurullarında sendika temsilcilerinin yer alması sağlandı,
• Aday memura savunma hakkı, itiraz imkânı ve yargı yolu açık bırakıldı.

Bu yönüyle yeni düzenleme, keyfi işten çıkarmaların önüne geçmeyi hedefliyor.

“Bir Uyarı Alan Memur Atılacak” İddiası Gerçekçi mi?

Kamuoyunda sıkça dile getirilen “tek bir uyarıyla memuriyet sona erecek” iddiası ise hukuki olarak gerçeği yansıtmıyor. Mevzuata göre ilişik kesme için birden fazla uyarı ya da kınama cezasının kesinleşmiş olması gerekiyor.

Bu noktaya gelene kadar ise;

• Soruşturma açılması,
• Muhakkik görevlendirilmesi,
• Savunmanın alınması,
• Disiplin kurulunda karar verilmesi,
• İtiraz sürecinin işletilmesi,
• Gerekirse idari yargıya başvurulması

gibi birçok aşama bulunuyor. Tüm bu süreçler tamamlanmadan ilişik kesme kararı uygulanamıyor.

Genel Değerlendirme: Güvence Azalmadı, Çerçeve Netleşti

Yapılan değişiklik, aday memurların iş güvencesini zayıflatmaktan ziyade, belirsiz ve yoruma açık ifadeleri ortadan kaldırarak süreci daha net hale getirdi. Artık ilişik kesme işlemleri soyut kavramlara değil, somut disiplin cezalarına ve hukuki prosedürlere dayanıyor.