GSS’YE dair kanun teklifi Meclis’ten geçti

Genel Sağlık Sigortası (GSS) ile ilgili düzenlemeleri içeren Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.

Yasaya göre, ayakta tedavi hizmetlerinde alınan katılım payı 20 TL’ye yükseltilecek. Ayrıca, özel sektör işverenlerinin SGK’ya ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi indirimi 4 puan olarak belirlendi. Aile hekimlerinden alınacak bazı raporlar ise ücretli olacak.

Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi için katılım payı 20 liraya yükseltildi.

Yasayla birlikte, ayakta tedavi görenlerin hekim ve diş hekimi muayenesinde ödenecek katılım payı 20 TL’ye çıkarıldı. Ayrıca, SGK, aile hekiminden sevk edilen hastalar için bu katılım payını %50 oranında düşürme yetkisine sahip olacak. Cumhurbaşkanı ise, katılım payını 10 katına kadar artırma yetkisine sahip olacak.

Özel sektör işverenlerinin SGK’ya ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi için sağlanan 5 puanlık indirim, 4 puana indirildi. Ancak imalat sektöründe çalışanlar için 5 puanlık prim desteği devam edecek. Cumhurbaşkanı, 31 Aralık 2026’ya kadar verilen desteğin süresini 31 Aralık 2027’ye kadar uzatma yetkisine sahip olacak.

AİLE HEKİMLERİNDEN ALINAN BAZI RAPORLAR ÜCRETLİ OLACAK

Yeni yasayla birlikte, aile hekimliği hizmetlerinde önemli değişiklikler yapıldı. Aile hekimleri, mesai saatleri dışında ücret karşılığında hastalarına hizmet verebilecek. Ayrıca, aile hekimlerinden alınacak bazı raporlar ücretli hale gelecek. Örneğin, ehliyet raporu almak isteyenler belirli bir ücret ödeyecek. Bu raporlar için alınan ücretler döner sermayeye aktarılacak.

Emeklilik işlemlerinde sigortacılık ilkelerinin göz önünde bulundurulacağı ve sigortalılar arasında norm birliği sağlanacağı belirtiliyor. Ekim 2008’den önce sigortalı olan engelliler için, vergi indirim belgesine dayalı emeklilik işlemleri yerine, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre çalışma gücü kaybına dayalı bir sistem uygulanacak. Bu süreç, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülecek.

Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararına göre, Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’na “Bilgi toplama, işleme ve paylaşma yetkisi” başlıklı yeni bir madde eklenecek. Bu düzenlemeyle, sağlık hizmeti almak için başvuran kişilerin, aldıkları hizmetlere ilişkin kişisel verileri işlenebilecek. Sağlık Bakanlığı, sağlık hizmetlerinin sağlanması, kamu sağlığının korunması ve maliyet hesaplamaları gibi amaçlarla bu verileri işleyebilecek. Ancak, kişisel veriler Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na aykırı olarak başkalarına aktarılmayacak.

Buna ek olarak, sağlık verilerine erişim sağlayacak güvenli bir sistem kurulacak. Bu sistem, kişisel sağlık verilerinin güvenliğini sağlamak için belirli standartlara göre işleyecek ve denetlenecek. Ayrıca, sağlık personeli istihdam eden kamu ve özel kuruluşlar, çalışanlarının hareketlerini Bakanlık’a bildirmekle yükümlü olacak. Bu verilerin işlenmesi ve güvenliği ise Bakanlık tarafından yayımlanacak bir yönetmelik ile düzenlenecek.

Kamu İhale Kanunu’nda yapılan değişiklikle, yurt içinde temin edilemeyen bazı beşeri tıbbi ürünlerin, Sağlık Bakanlığı onayı ile SGK tarafından yurt dışından temin edilmesi sağlanacak ve hastalara ulaştırılacak.

AİLE HEKİMLİĞİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK

Aile Hekimliği Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte, yabancı uyruklu kişilere sunulan hizmetler ve belirli tedavi yöntemleri hakkında yeni düzenlemeler getirilmiştir. Sertifikalı aile hekimlerinin mesai saatleri dışında sunduğu akupunktur, fitoterapi ve özel amaçlı raporlar dışında, aile hekimliği hizmetleri ücretsiz olacaktır.

Aile hekimliği hizmetleri, acil durumlar hariç haftada 40 saatten az olmamak şartıyla verilecektir. Bu çalışma saatleri, Bakanlık tarafından belirlenen kriterlere göre, ilgili aile hekiminin talebi ve yerel sağlık idaresinin onayına dayalı olarak düzenlenecektir.

Bakanlık tarafından belirlenen tarifelerle yapılan hizmetlerden elde edilecek gelirler, il sağlık müdürlüklerinin döner sermaye hesaplarına yatırılacaktır. Bu hesaplardan toplanan gelirler, sağlık hizmetleri için harcandıktan sonra, aile sağlığı merkezi giderleri de dahil olmak üzere, aile hekimine ve sağlık çalışanlarına dağıtılacaktır. Dağıtım ve harcama usulleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın uygun görüşü üzerine Bakanlıkça belirlenecektir.

Ayrıca, SGK, bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları ve borsalar gibi kuruluşlarla veri paylaşımı yapılabilecektir.

YABANCI UYRUKLU ÖĞRENCİLER GSS OLABİLECEK

Yabancı uyruklu öğrenciler, kayıtlarının devam etmesi şartıyla, herhangi bir eğitim öğretim yılının başlangıç tarihinden itibaren 3 ay içinde talepte bulunarak Genel Sağlık Sigortalısı (GSS) olabileceklerdir.

Bunun yanı sıra, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı veya Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu kararıyla burslanan uluslararası öğrenciler, bursluluk statülerinin devam ettiği sürece Genel Sağlık Sigortalısı sayılacaklardır. Bu durumda, GSS primleri, belirlenen prime esas kazanç alt sınırının yüzde 4’ü kadar olacak şekilde hesaplanacaktır.

KLİNİK ARAŞTIRMALARA YÖNELİK DÜZENLEMEYE GİDİLDİ

Kanunla yapılan yeni düzenlemeyle, klinik araştırmalara daha fazla teşvik verilmesi hedefleniyor. Buna göre:

Sağlık Bakanlığı tarafından izin ve onay verilen kamu hastaneleri ve devlet üniversitelerinde yapılan klinik araştırmalar sırasında, hastaların Anayasa ile teminat altına alınan sosyal güvenlik ve sağlık haklarının devamı sağlanacak. Yani, klinik araştırmalara katılan hastalar, sosyal güvenlik haklarından yararlanmaya devam edecekler.

Ayrıca, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda yapılan değişiklikler de şu şekilde:

Katılım Payı Düzenlemesi: Ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi için katılım payı 20 lira olarak belirlenmiştir. SGK, birinci basamak sağlık hizmeti sunucularından sevk edilen hastalar için katılım payını yarısına kadar azaltmaya yetkili olacaktır.

Sigorta Prim İndirimi: Özel sektör işverenlerinin SGK’ya ödeyecekleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi için sağlanan 5 puanlık sigorta prim indirimi, artık 4 puan olarak uygulanacaktır. Bu değişiklik, kanunun yayımlandığı ayın başından itibaren geçerli olacaktır.

Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı veya Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu kararıyla burslanan yabancı uyruklu öğrenciler; avukatlık stajı yapanlar, Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Personeli Eğitim Merkezlerinde hizmet öncesi eğitim gören kişiler için, Genel Sağlık Sigortası (GSS) primlerinin ödenme süreleri belirlenmiştir.

Kanuna göre, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan sigortalıların, 2008 yılı Ekim ayı öncesi döneme ait hesaplamalar için mevcut uygulama devam edecektir.

Astsubay meslek yüksekokulları ve polis meslek eğitim merkezleri gibi yerlerde eğitim gören adaylar ile subay ve astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimi gören adaylara yetim aylığı bağlanması sağlanacak ve mevcut aylıkları kesilmeyecektir. Ayrıca, erkek çocuklar için ikinci lisans ve yüksek lisans kayıtlarında aylık ödemesi yapılacaktır.

Kanuna göre, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan sigortalıların, 2008 yılı Ekim ayı öncesi döneme ait hesaplamalar için mevcut uygulama devam edecektir.

Astsubay meslek yüksekokulları ve polis meslek eğitim merkezleri gibi yerlerde eğitim gören adaylar ile subay ve astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimi gören adaylara yetim aylığı bağlanması sağlanacak ve mevcut aylıkları kesilmeyecektir. Ayrıca, erkek çocuklar için ikinci lisans ve yüksek lisans kayıtlarında aylık ödemesi yapılacaktır.

Sigortalılığı 31 Aralık 2008 (dahil) tarihinden önce başlayan, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan sigortalılardan çalışma gücü kayıp oranı yüzde 40 ila yüzde 49 olanlar 18 yıl sigortalılık süresi ve 4 bin 100 gün prim ödemeleri, yüzde 50 ila yüzde 59 olanlar ise 16 yıl sigortalılık süresi ve 3 bin 700 gün prim ödemeleri şartıyla yaşlılık aylığından yararlanacak.

2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olan engelliler için, vergi indirim belgesi esas alınarak yürütülen emeklilik işlemleri, çalışma gücü kaybına göre Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yürütülecek ve yeniden değerlendirilecektir.

Vergi indiriminden yararlanan engellilerin mevcut aylıkları ödenmeye devam edecek, ancak kontrol muayenesine tabi tutulanlar için yeni sağlık kurulu raporları SGK sağlık kurulları tarafından değerlendirilecektir.

ZİRAAT ODALARININ BİLDİRİM YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Yeni düzenleme ile, tarımsal faaliyet yürüten sigortalıların sigortalılık başlangıç ve bitiş işlemlerinde, ziraat odalarının geçmişte üye kayıtlarını fiziksel ortamda tutmaları ve bu bilgilerin il/ilçe ziraat odaları tarafından kağıt üzerinde bildirilmesi nedeniyle yaşanan bildirim takip ve kontrol zorluklarının ortadan kaldırılması hedefleniyor.

Bu doğrultuda, tarımsal faaliyetlerin başlangıcı ve sonlanmasına dair bildirim yükümlülükleri ile ilgili olarak, ilgili meslek kuruluşları tarafından maddenin yürürlüğe girmesinden önceki döneme ait bildirimlerin, yasal süresinin dışında yapılmış olması ya da söz konusu hükmün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde yerine getirilmesi halinde, idari para cezası uygulanmayacak. Bu yükümlülükler ile ilgili olarak, yürürlük tarihinden önce uygulanmış idari para cezaları kesinleşip kesinleşmemiş olsa da iptal edilecek, ancak daha önce tahsil edilmiş cezalar geri iade edilmeyecek veya mahsup edilmeyecek.

İmalat sektöründe faaliyet gösteren iş yerlerine yönelik olarak, SGK’ya yapılacak sigorta prim ödemeleriyle ilgili bazı şartlar belirlendi. Bunlar arasında, aylık muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin yasal süresinde verilmesi, primlerin zamanında ödenmesi, Türkiye genelinde SGK’ye prim borcunun bulunmaması, borç varsa yapılandırılmış ya da taksitlendirilmiş olması, kayıt dışı sigortalı çalıştırılmaması ve sahte sigortalı bildiriminde bulunulmaması gibi koşullar yer alıyor. Bu şartları sağlayan iş yerleri, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primlerinde 5 puanlık bir indirimden faydalanabilecek. Bu uygulama 31 Aralık 2026’ya kadar geçerli olacak ve Cumhurbaşkanı, bu sürenin 31 Aralık 2027’ye kadar uzatılması konusunda yetkilendirilecek. Bu düzenleme, kanunun yayımlandığı ayın başından itibaren yürürlüğe girecek.

EĞİTİM KURUMU TANIMI GENİŞLEDİ

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda yapılan değişiklik ile eğitim kurumu tanımı genişletiliyor. Bu değişiklikle, bu alanda yetkilendirilecek diğer kurum ve kuruluşların yetkilendirilme ve denetim süreçlerine dair yeni düzenlemeler de getiriliyor.

Kanun, ayrıca daha önce tanımlanmayan bazı sağlık personelini, kamu adına iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunmaya yetkilendirilen Çalışan Sağlığı Merkezleri (ÇASMER) ile ekipmanların güvenli kullanımını sağlamak için bakım, muayene, test ve kontrol yapan ekipman muayene kuruluşlarını da kapsayacak şekilde genişletiliyor.

ÇASMER’lerin açıkça tanımlanması ile bu merkezlerin iş sağlığı ve güvenliği alanındaki rolü ve fonksiyonu net bir şekilde belirlenmiş olacak. Bu düzenleme, özel hukuk tüzel kişisi olarak faaliyet gösteren sağlık ve güvenlik birimlerinin bulunmadığı alanlarda, kamu tarafından profesyonel hizmetlerin sunulmasını sağlamayı hedefliyor.

Ayrıca, 10’dan az çalışanı olan ve az tehlikeli sınıfta yer alan iş yerleri, bağlı bulundukları kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından hizmet alarak, iş sağlığı ve güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi bulundurmak zorunda olmadan da gerekli iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini alabilecekler.

Kanuna göre, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili ciddi eksiklikler, acil durdurma gerektirecek şekilde yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı gibi hayati tehlikeler oluşturması veya meslek hastalığına yol açabilecek ortamların varlığı halinde, işveren tarafından gerekli önlemler alınmazsa, bu durum iş yeri hekimi, iş güvenliği uzmanı veya ortak sağlık ve güvenlik birimi yönetimi tarafından derhal Bakanlığın yetkili birimine bildirilecek. Ayrıca, bu bildirimleri yapmayan ortak sağlık ve güvenlik birimlerinin yetki belgeleri, ilk ihlalde 6 ay, tekrarında ise 1 yıl süreyle askıya alınacak.

Kanun kapsamında, 50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli iş yerleri için sağlık raporları, aile hekimlerinden ve kamu sağlık hizmeti sunucularından alınabildiği gibi, ÇASMER’lerden de temin edilebilecek.

Öte yandan, daha önce kabul edilerek yasalaşan Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a eklenen 4 madde, Genel Kurulda kabul edilen önergeler doğrultusunda düzenlemeden çıkarıldı.

Düzenlemenin yasalaşmasının ardından, Meclis Başkanvekili Gülizar Biçer Karaca, birleşimi saat 14:00’te toplanmak üzere kapattı.