TİHEK’ten “Ceza Köşesi” Kararı: İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne 17 Bin TL Para Cezası

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), özel eğitim sınıfında uygulanan “ceza köşesi” nedeniyle ilçe milli eğitim müdürlüğüne 17 bin 52 lira idari para cezası verdi. Kurum, uygulamanın engelli bir öğrenciyi engeli nedeniyle diğer öğrenciler karşısında dezavantajlı konuma getirdiğini belirterek bunun engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlali olduğuna karar verdi.

Karar, okulda verilen rehberlik hizmetlerinin yetersiz kalmasıyla birlikte değerlendirildi.

Aile TİHEK’e başvurdu

DHA’nın aktardığı bilgilere göre olay, bir ilkokulun özel eğitim sınıfında eğitim gören yüzde 90 engelli ve otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanısı bulunan bir kız çocuğuyla ilgili olarak gündeme geldi.

Çocuğun ailesi, TİHEK’e yaptığı başvuruda kızlarının okulda öğretmenleri tarafından darbedildiğini ve vücudunda sıkma ile bastırmaya bağlı morluklar oluştuğunu ileri sürdü.

Aile ayrıca sınıfta öğrenci için bir “ceza köşesi” oluşturulduğunu ve bu uygulamanın çocuğun engeli nedeniyle ayrımcılığa uğramasına neden olduğunu iddia etti.

Başvurunun ardından TİHEK tarafından inceleme başlatıldı.

Öğretmenlere yönelik darp iddiasında takipsizlik

TİHEK incelemesi sırasında, olayla ilgili adli makamlar tarafından yürütülen soruşturmanın da sonuçlandığı belirlendi.

Soruşturmada, otizmli çocuklarda kendine zarar verme ve duygu değişimlerine bağlı tepkisel davranışların görülebileceği değerlendirildi. Video kayıtları ve adli raporların da öğretmenlerin fiziksel şiddet uyguladığına ilişkin yeterli ve kesin delil oluşturmadığı sonucuna varıldı.

Bu nedenle ceza soruşturmasında takipsizlik kararı verildi.

TİHEK de dosyadaki bilgi, belgeler ve tanık ifadelerini değerlendirdi. Kurum, öğretmenlerin fiziksel şiddet uyguladığına yönelik yeterli emare bulunmadığına ve ceza soruşturması sürecinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğinin tespit edilemediğine karar verdi.

“Ceza köşesi” pedagojik açıdan uygun bulunmadı

TİHEK, incelemesinde asıl olarak sınıfta uygulandığı belirtilen “ceza köşesi” ve okulun rehberlik hizmetleri üzerinde durdu.

Kararda, öğretmenlerin öğrencileri davranışları hakkında düşünmeye yönlendirmek amacıyla sınıfta böyle bir alan oluşturduklarını kabul ettikleri belirtildi.

Müfettiş raporlarında ise özellikle otizmli ve küçük yaştaki çocukların soyut düşünme becerilerinin gelişim sürecinde olduğu vurgulandı.

Bu nedenle çocuğun sınıftan izole edilmesi veya “ceza köşesi” gibi bir uygulamayla karşı karşıya bırakılmasının kaygı ve stresi artırabileceği, çocuğun eğitim ortamından uzaklaşmasına neden olabileceği değerlendirildi.

TİHEK, uygulamanın pedagojik bir temele dayanmadığı ve öğrenciyi engeli nedeniyle diğer öğrencilerden daha dezavantajlı bir konuma getirdiği sonucuna vardı.

Rehberlik hizmetlerinin yetersiz olduğu tespit edildi

Kararda okulun rehberlik yükümlülükleri de ele alındı.

Öğrencinin olumsuz davranışlarıyla ilgili öğretmenler tarafından tutanak tutulduğu ve veli toplantısı gerçekleştirildiği ancak konunun okul rehberlik servisine bildirilmediği belirtildi.

Ayrıca Rehberlik ve Araştırma Merkezi ile koordinasyon kurulduğunu gösteren herhangi bir bilgi veya belgenin de sunulamadığı kaydedildi.

TİHEK, okul yönetiminin rehberlik yükümlülükleri açısından ayrımcılık yasağını ihlal etmediğini ortaya koyamadığı değerlendirmesinde bulundu.

İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne 17 bin 52 TL ceza

TİHEK Kurulu, okul rehberlik servisinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi ile pedagojik temelden yoksun olduğu değerlendirilen “ceza köşesi” uygulamasını birlikte değerlendirdi.

Kurul, engellilik temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine oy birliğiyle karar verdi.

İhlalin ağırlığı ve niteliği dikkate alınarak ilgili ilçe milli eğitim müdürlüğüne 17 bin 52 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildi.

Karar, özel eğitim öğrencilerine yönelik disiplin ve rehberlik uygulamalarında pedagojik yaklaşımın ve ayrımcılık yasağına uygun hareket edilmesinin önemini bir kez daha gündeme getirdi.