Araç Kiralamada Yeni Dönem: Yetki Belgesi, Yaş ve Kilometre Sınırı Geliyor

Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektörünü yeniden düzenlemeye hazırlanıyor. Yeni düzenlemeyle araç kiralama işletmelerine yetki belgesi şartı getirilmesi, kiralanabilecek araçlara yaş ve kilometre sınırı uygulanması ve tüketicilerin depozito konusunda daha fazla korunması öngörülüyor.

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”, araç kiralama sektöründe önemli değişiklikler öngörüyor. Düzenlemenin temel hedefleri arasında sektörde kayıt dışılığın önlenmesi, hizmet standartlarının yükseltilmesi ve tüketici mağduriyetlerinin azaltılması bulunuyor.

Araç kiralama işletmelerine yetki belgesi şartı

Taslağa göre ticari amaçla araç kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale gelecek. Belge için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması ve vergi mükellefi bulunması gibi şartlar aranacak.

Kiralama faaliyetlerinden sorumlu kişilere yönelik de eğitim ve mesleki yeterlilik kriterleri getirilecek. Ayrıca yetki belgesi bulunmayan işletmelerin çevrim içi ilan platformlarında araç kiralama ilanı yayımlamasının önüne geçilmesi planlanıyor.

Kiralık araçlara yaş ve kilometre sınırı

Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de kiralanacak araçların yaşı ve kilometresi olacak.

Kamuoyuna açılan taslakta, klasik taşıtlar dışında 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometrenin üzerinde bulunan araçların kiraya verilmemesi öngörülüyor. Böylece kiralama sektöründe kullanılan araçların belirli bir yaş ve kullanım standardını karşılaması amaçlanıyor.

Bunun yanında periyodik bakımı zamanında yapılmayan araçların da kiralama faaliyetinde kullanılmasının önüne geçilmesi planlanıyor.

Depozitoya üst sınır getirilecek

Düzenlemede tüketicilerin en çok sorun yaşadığı konulardan biri olan depozito uygulaması da ele alınıyor.

Taslağa göre 1 ila 6 günlük kiralamalarda alınabilecek depozito en fazla 3 günlük kira bedeli, 7 ila 30 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar olabilecek.

Araç tüketici tarafından teslim edildikten sonra depozitonun 7 gün içerisinde iade edilmesi zorunlu hale getirilecek.

Rezervasyon iptalinde yeni hak

Ön ödemeli rezervasyon yapan tüketicilere de yeni bir hak tanınması planlanıyor.

Buna göre tüketiciler, araç teslim saatinden 24 saat öncesine kadar rezervasyonlarını herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti yapılmadan iptal edebilecek.

Ayrıca aracın olağan kullanımından kaynaklanan aşınma ve yıpranmaların tüketiciye ücret olarak yansıtılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Kasko ve sigorta için ek ücret alınmayacak

Taslakta tüketicilerin karşılaşabileceği ek maliyetlere ilişkin de düzenlemeler bulunuyor.

Kasko ve sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dahil edilmesi ve tüketicinin bu güvencelerden yararlanmasının ayrıca bir ücret veya şarta bağlanmaması öngörülüyor.

Kış şartlarında ise tüketicinin talep etmesi halinde işletmelerin kış lastiği sağlaması planlanıyor. Bebek koltuğu, navigasyon ve HGS gibi bazı hizmetlerin de tüketicinin talebi doğrultusunda bedelsiz sunulması öngörülen düzenlemeler arasında yer alıyor.

“Değer kaybı” ücretine sınırlama

Yeni düzenlemeyle araç kiralama sonrasında tüketiciden talep edilen bazı ek ücretlere de sınır getirilmesi planlanıyor.

İşletme ile kiracı arasında anlaşma sağlanmadığı durumlarda, mahkeme kararı olmadan tüketiciden “değer kaybı” adı altında ücret talep edilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Kiralama faaliyetleri dijital sistem üzerinden takip edilecek

Ticaret Bakanlığı tarafından “Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi” kurulması planlanıyor. Sistem aracılığıyla kiralama faaliyetlerinin ve kiralamaya konu taşıtların takip ve kontrolünün kolaylaştırılması amaçlanıyor.

Yeni sistemin hayata geçirilmesiyle birlikte sektördeki işletmelerin ve araçların daha düzenli şekilde izlenebilmesi hedefleniyor.

Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?

Ticaret Bakanlığı’nın kamuoyuna sunduğu taslakta düzenlemelerin 1 Ocak 2027 itibarıyla uygulanması öngörülüyor. Mevcut işletmelerin yeni sisteme uyum sağlaması için ise geçiş süreci planlanıyor.

Not: Düzenlemenin nihai hükümleri, Resmî Gazete’de yayımlanacak kesin metinle birlikte netleşecek. Bu nedenle taslak aşamasındaki maddelerin nihai düzenlemeden farklılaşabileceği unutulmamalı.