AYM: Evliliğin iptali davasının uzun sürmesi evlenme hakkını ihlal etti

Anayasa Mahkemesi (AYM), evliliğin iptali davasının yaklaşık 18 yıl sürmesini “evlenme hakkının ihlali” olarak değerlendirdi. Mahkeme, başvurucunun yeniden evlenememesi nedeniyle özel hayata saygı hakkı kapsamında güvence altına alınan evlenme hakkının zedelendiğine hükmetti ve başvurucuya 150 bin TL manevi tazminat ödenmesine karar verdi.

2004’TE AÇILAN DAVA 2022’DE KESİNLEŞTİ

Başvurucu, 2002 yılında evlendiği eşinin evlilik öncesinde akıl hastası olduğu gerekçesiyle 2004 yılında evliliğin iptali için dava açtı. Yargılama sürecinde çeşitli raporlar alındı, kararlar verildi ve temyiz süreçleri yaşandı. İlk derece mahkemesinin kararı iki kez bozuldu. Nihai karar ise 2022 yılında verildi ve aynı yıl kesinleşti.

MAHKEME: DEVLET, MAKUL SÜREDE KARAR VERMELİYDİ

AYM, değerlendirmesinde evlenme hakkının Anayasa’nın 20. ve 41. maddeleri kapsamında güvence altına alındığını hatırlattı. Kararda, “Devletin boşanma veya evliliğin sona ermesine ilişkin davaları makul sürede sonuçlandırma yükümlülüğü vardır. Bu yükümlülük, bireyin yeniden evlenme ve aile kurma hakkının fiilen kullanılabilmesi için zorunludur.” ifadelerine yer verildi.

MAKUL SÜRE AŞILDI, DEVLET POZİTİF YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜ YERİNE GETİRMEDİ

Anayasa Mahkemesi, başvurucunun yargı sürecini uzatıcı bir etkisinin bulunmadığını da vurgulayarak, 18 yıla yayılan davanın makul sürede tamamlanmadığını belirtti. Böylece, devletin gerekli özeni göstermediği ve pozitif yükümlülüğünü yerine getirmediği sonucuna varıldı.

150 BİN TL MANEVİ TAZMİNAT ÖDENECEK

Mahkeme, başvurucuya 150.000 TL manevi tazminat ödenmesine hükmetti. Maddi tazminat talebi ise dayanak belgeler sunulmadığı gerekçesiyle reddedildi. Ayrıca, 30.664,10 TL tutarındaki yargılama giderlerinin de başvurucuya ödenmesine karar verildi.

YENİDEN YARGILAMA YAPILMAYACAK

AYM, dava sonucunda evliliğin iptali kararı kesinleştiği için yeniden yargılama yapılmasına gerek olmadığına da karar verdi.

OYBİRLİĞİYLE ALINAN KARAR İLGİLİ MAHKEMELERE GÖNDERİLDİ

AYM’nin 27 Mayıs 2025 tarihli ve 2022/74624 başvuru numaralı kararı oybirliğiyle alındı. Kararın örneği bilgi için Ankara 22. Aile Mahkemesi, Yargıtay 2. Hukuk Dairesi ve Adalet Bakanlığı’na gönderildi.