DOA sisteminde yeni dönem: Depozito iadesinde qr kod zorunluluğu başlıyor

Türkiye genelinde 1 Temmuz 2026’dauygulanmaya başlanan Depozitosu Olan Ambalaj (DOA) Sisteminde yeni bir döneme giriliyor. Türkiye Çevre Ajansı (TÜÇA), iade makinelerinde yaşanan yoğunluk ve usulsüz kullanımları önlemek amacıyla 17 Temmuz itibarıylaQR kod uygulamasını devreye alacak.

Yeni uygulamayla birlikte, T.C. kimlik numarası ve cep telefonu bilgisiyle doğrudan giriş geçici olarak kaldırılacak. Vatandaşlar, depozito iade işlemlerini yalnızca DOA mobil uygulaması üzerinden oluşturacakları QR kodile gerçekleştirebilecek.

SUİSTİMALLER YENİ DÜZENLEMEYİ GETİRDİ

TÜÇA Başkanı Nurullah Öztürk, sistemde kişi başına uygulanan günlük 200 ambalaj iade sınırının bazı kişiler tarafından farklı kimlik ve telefon bilgileri kullanılarak aşıldığını belirtti.

Bazı kullanıcıların tek seferde 1.500 ila 2.000 ambalaj ile iade noktalarına gelmesi nedeniyle makinelerde uzun kuyruklar oluştuğunu ifade eden Öztürk, QR kod uygulamasının bu tür suistimalleri önlemeyi hedeflediğini söyledi.

İLK 10 GÜNDE 20 MİLYONA YAKIN AMBALAJ İADE EDİLDİ

Uygulamanın ilk 10 gününde yaklaşık 20 milyon içecek ambalajı sisteme kazandırıldı. Türkiye Çevre Ajansı verilerine göre;

• 482 yetkilendirilmiş içecek üreticisi sisteme dahil oldu.
• 3 bin 673 DOA logolu içecek ambalajı sisteme kayıtlandı.
• Mobil uygulamaya kayıtlı kullanıcı sayısı 2 milyonu aştı.

Vatandaşlar, DOA logolu plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını iade ederek her ambalaj için 1 TL teşvik ödemesi almaya devam edecek.

HEDEF 50 BİN İADE NOKTASI

DOA Sistemi’nin yaygınlaştırılması kapsamında;

• Depozito iade makinesi sayısının 20 bine çıkarılması,
• 2026 sonuna kadar 10 bin, 2027 sonuna kadar ise 30 bin manuel iade noktası oluşturulması planlanıyor.

İki yıllık entegrasyon sürecinin sonunda Türkiye genelinde yaklaşık 50 bin iade noktasına ulaşılması hedefleniyor.

EKONOMİYE VE ÇEVREYE KATKI SAĞLAYACAK

Yetkililere göre sistem tam kapasiteye ulaştığında;

• İçecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35-40 azalma sağlanması,
• Cari açığa yıllık en az 600 milyon dolar katkı sunulması,
• Yaklaşık 37 bin ton sera gazı emisyonunun önlenmesi,
• 1,3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlanması,
• 3,6 milyon varil petrol kullanımının önüne geçilmesi hedefleniyor.

DOA Sistemi’nin finansmanı ise kamu bütçesinden değil, genişletilmiş üretici sorumluluğu modeli kapsamında sisteme dahil olan firmaların ödediği depozito katılım bedelleriyle karşılanıyor.