Her dört üniversite mezunundan biri işsiz

Eğitim sistemlerini karşılaştırmalı verilerle inceleyen raporda, Türkiye’ye ilişkin öne çıkan veriler TEDMEM tarafından derlendi. Rapora göre eğitim düzeyinde ilerleme gözlemlenirken, tatillerin uzunluğu ve üniversite mezunlarının istihdam oranlarının düşüklüğü dikkat çekti.

İLERLEME DİKKAT ÇEKİYOR

OECD ülkelerinde olduğu gibi Türkiye’de de 25-34 yaş grubunda lise mezunu olmayanların oranı düşüş eğilimi gösteriyor. 2019’da yüzde 41 olan lise mezunu olmayan genç yetişkinlerin oranı, 2025’te yüzde 28’e geriledi. Aynı süreçte üniversite mezunlarının oranı yüzde 35’ten yüzde 44’e yükseldi. Lise mezunu olmayan genç kadınların oranı ise yüzde 43’ten yüzde 28’e gerileyerek erkeklerle neredeyse aynı seviyeye geldi.

NE EĞİTİMDE NE İSTİHDAMDAKİLERİN ORANI YÜKSEK

Türkiye’de 18-24 yaş aralığındaki gençlerin yüzde 31,3’ü ne eğitimde ne istihdamda bulunuyor. OECD ortalamasında bu oran yüzde 14,1. Kadınlarda oran yüzde 41,6 ile erkeklerin (%22,1) neredeyse iki katı. OECD ortalamasında ise cinsiyet farkı yalnızca 1,5 puan.

EN DÜŞÜK İSTİHDAM ORANI TÜRKİYE’DE

Hem lise mezunları (yüzde 63) hem de üniversite mezunları (yüzde 75,4) için Türkiye, OECD ülkeleri arasında en düşük istihdam oranına sahip ülke konumunda. OECD ortalaması lise mezunlarında yüzde 77,6, üniversite mezunlarında ise yüzde 87,1. Türkiye’de 25-64 yaş aralığındaki üniversite mezunlarının yüzde 24,6’sı istihdamda yer almıyor.

ÜNİVERSİTEYE GEÇ BAŞLANGIÇ VE DÜŞÜK TERK ORANI

Türkiye’de yükseköğretime yeni başlayan öğrencilerin yüzde 42’si, ortaöğretimden mezun olduktan sonra en az bir yıl gecikmeli olarak üniversiteye başlıyor. Üniversitenin ilk yılında okulu bırakma oranı ise yalnızca yüzde 1. Bu oran OECD ortalamasında yüzde 13.

OKUL TATİLLERİ DAHA UZUN

İlkokulda okul tatilleri Türkiye’de yılda 15 hafta sürerken, OECD genelinde bu süre 13,5 hafta.

TEDMEM’DEN UYARI

TEDMEM, raporda Türkiye’de okul öncesi ve yükseköğretime erişimin arttığını ancak lise ve üniversite mezunlarının istihdam oranlarının düşük kaldığını vurguladı. Öğrenci başına yapılan harcamaların OECD ortalamasının altında kaldığına işaret eden değerlendirmede, eğitimin niteliğini artırmanın, istihdamla güçlü bağlar kurmanın ve eğitim finansmanını daha adil ve sürdürülebilir hale getirmenin kritik önem taşıdığı belirtildi.

ORTA VADELİ PROGRAM’DAN ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Orta Vadeli Program’da eğitim ve istihdam alanındaki sorunlara çözüm için bazı adımlar öngörüldü:

• Atıl iş gücünü kalıcı şekilde azaltmak için erken yaşlardan itibaren üretim kültürünü destekleyen programlar uygulanacak.
• Mesleki ve teknik eğitim müfredatı özel sektörle iş birliği içinde güncellenecek, staj ve işbaşı eğitim programları yaygınlaştırılacak.
• Ulusal Yeterlilik Sistemi, eğitim ve istihdam politikalarıyla bütünleştirilecek.
• Ortaöğretim öğrencilerinin eğitim süreleri içinde mesleki eğitim merkezlerinde beceri edinmesi için programlar hazırlanacak.