Kademeli emeklilik nedir, kimleri kapsıyor? Şartları neler?
Emeklilik sisteminde sıkça gündeme gelen “kademeli emeklilik” modeli, sigorta başlangıç tarihine göre farklı yaş ve prim şartları uygulanmasını ifade ediyor. Özellikle EYT düzenlemesi sonrası emekli olamayan sigortalılar, kademeli sistemin detaylarını araştırıyor.
EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanlara yaş şartı kaldırılmıştı. Ancak bu tarihten sonra sigortalı olan milyonlarca çalışan için yaş ve prim şartları devam ediyor. İşte bu noktada “kademeli emeklilik” kavramı gündeme geliyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK NE DEMEK?
Kademeli emeklilik; sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının ve prim gün sayısının aşamalı olarak artırılması anlamına geliyor. Yani herkes için tek bir yaş veya tek bir prim şartı yerine, işe giriş tarihine göre farklı koşullar uygulanıyor.
Türkiye’de 8 Eylül 1999 sonrası sigortalı olanlar için emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak uygulanıyor. 30 Nisan 2008 sonrası sigortalı olanlarda ise yaş şartı kademeli olarak 65’e kadar çıkabiliyor.
ŞARTLAR NASIL BELİRLENİYOR?
Emeklilik koşulları üç temel kritere göre hesaplanıyor:
- Sigorta başlangıç tarihi
- Prim gün sayısı
- Yaş şartı
4A (SSK), 4B (Bağ-Kur) ve 4C (Emekli Sandığı) kapsamında olan sigortalılar için prim gün sayısı farklılık gösterebiliyor. Örneğin SSK’lı çalışanlar için genellikle 7.000 prim günü şartı aranırken, Bağ-Kur’lular için bu süre 9.000 güne kadar çıkabiliyor.