Meclis’ten Geçti: İklim Yasası ile Karbon Vergisi ve Piyasası Geliyor 

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen yeni İklim Yasası ile Türkiye, iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir dönüm noktasına ulaştı. Yasayla birlikte hem kamu hem de özel sektör için kapsamlı sorumluluklar getirilirken, karbon vergisi ve piyasası gibi kritik mekanizmalar da hayata geçirilecek. 

İklim Değişikliği Başkanlığı Yetkilendirildi 

Yasanın birinci bölümünde, iklim değişikliğine uyum çalışmaları ve sera gazı salımının azaltılmasına yönelik çerçeve belirlendi. İklim Değişikliği Başkanlığı; yıllık ilerlemeleri takip edecek, faaliyet standartlarını oluşturacak, kurumlar arası koordinasyonu sağlayacak ve karbon fiyatlandırma sistemlerini yönetecek. 

Kamu ve Özel Sektöre Sorumluluk 

Yeni düzenlemeye göre, kamu kurumlarıyla birlikte özel sektör ve bireyler de kamu yararını gözeterek alınan önlemleri uygulamakla yükümlü olacak. Plan ve projelerin yürütülmesinde kurumlar arasında iş birliği yapılacak; talep edilen bilgi ve belgeler, süresinde ve ücretsiz şekilde paylaşılacak. Başkanlık ayrıca, tüm iklim verilerini toplayıp analiz ederek Ulusal Coğrafi Bilgi Platformu üzerinden ilgili kurumlarla paylaşabilecek. 

Yerel İklim Planları Zorunlu Hale Geldi 

Tüm illerde kapsamlı yerel iklim eylem planlarının hazırlanması zorunlu hale getirildi. Büyükşehirlerde bu planları belediyeler, diğer illerde ise il özel idareleri ve belediyeler hazırlayacak. Planlar, İl İklim Değişikliği Koordinasyon Kurulu’na sunulacak. Su yönetimi, erozyonla mücadele ve yutak alanların kullanımı da net sıfır emisyon hedefi doğrultusunda yürütülecek. 

Sınırda Karbon Vergisi ve Yeni Takip Sistemi 

Türkiye Gümrük Bölgesi’ne giren ürünlerin gömülü sera gazı emisyonlarının takibi için Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kurulabilecek. Sistemin kapsamı ve kuralları Ticaret Bakanlığı öncülüğünde belirlenecek. 

Karbon Piyasası Kuruluyor 

Yasa kapsamında, karbon ticaretine imkan tanıyacak Karbon Piyasası Kurulu da kurulacak. Kurul, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı başkanlığında, ilgili bakanlık ve kurum temsilcilerinden oluşacak. Piyasanın işleyişi, gelirlerin yönetimi ve bütçelendirme süreci bu kurul tarafından belirlenecek. 

Yükümlülüklere Uymayana Milyonluk Cezalar 

Yeni düzenleme ile çevre yükümlülüklerini ihlal edenlere ağır para cezaları getirildi. 

• Sera gazı emisyon raporlarını zamanında sunmayanlara 500 bin TL ile 5 milyon TL arasında ceza uygulanacak. 

• Ozon tabakasına zarar veren maddeleri yasa dışı kullanan veya ithal edenlere 2,5 milyon TL ceza kesilecek. 

• Bu maddeleri içeren ürünlerin bakımını yapanlara 250 bin TL, etiketsiz ürün satanlara ise 120 bin TL ceza verilecek.