Savdes-Sen: Her Mükellefin Kapısını Çalmak Mümkün Değil

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 2025 yılında vergi denetimlerinin önemli ölçüde artırılacağını ve kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin hız kesmeden devam edeceğini açıkladı. “Kapısını çalmadığımız hiçbir mükellef olmayacak” diyen Şimşek, denetim süreçlerinde daha etkin ve sistematik bir yapıya geçileceğini belirtti. Ancak personel sayısındaki yetersizlik, denetim yöntemleri ve çalışan motivasyonu gibi konular, sahada istenilen verimin alınmasını zorlaştırıyor.

Denetimlerde Yeni Dönem Başlıyor

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 2025 yılı itibarıyla vergi kayıp ve kaçağını önlemek, kayıt dışı ekonomiyi minimize etmek ve mükellefleri uyumlu hale getirmek amacıyla saha denetimlerine daha fazla ağırlık verecek. Özellikle:

• Nakdin yoğun kullanıldığı sektörlerde izaha davet ve gönüllü uyum süreçleri başlatılacak.
• Kira geliri elde edip beyan etmeyen mükellefler daha sıkı takibe alınacak.
• Bandrollü ürünler ve akaryakıt sektöründe denetimler genişletilecek.

Ancak, her mükellefin kapısını çalmak gibi iddialı bir hedefin mevcut personel kapasitesiyle ne kadar gerçekleştirilebileceği belirsizliğini koruyor.

Denetimlerin Daha Etkili Olması İçin Öneriler

Savdes-Sen Genel Merkez Yönetim Kurulu, etkin ve sürdürülebilir bir denetim süreci için bazı kritik önerilerde bulundu:

• Denetimler Kişilere Bağlı Olmamalı, Yıllık Programlarla Yapılmalı
  Denetimlerin, kişisel tercihlerden bağımsız olarak riskli sektörler baz alınarak belirli bir takvim doğrultusunda yürütülmesi gerektiği vurgulanıyor.

• Personel Sayısı Artırılmalı ve Özlük Hakları Geliştirilmeli
  Denetimlerin daha verimli olması için GİB’in popüler bir kurum haline gelmesi gerektiği, bunun da özlük haklarının iyileştirilmesi ve kariyer planlamasının güçlendirilmesi ile sağlanabileceği belirtiliyor.

• Denetim Süreçleri Yönetmelikle Netleştirilmeli
  Sahada çalışanların hangi usul ve esaslara uyacağı net bir şekilde belirlenmeli ve belirsizlikler giderilmeli.

• Vergi Cezaları Artarken Psikolojik Etkenler de Göz Önüne Alınmalı
  2025 yılı itibarıyla vergi cezalarında önemli artışlar planlanıyor. Ancak bu durumun mükelleflerde psikolojik bir baskı yaratabileceği, bu yüzden Almanya modeli gibi bazı düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Saha Personeline Daha İyi Çalışma Koşulları Sunulmalı

• Çalışma saatleri aile hayatını etkilemeyecek şekilde düzenlenmeli,
• Cumartesi çalışma zorunluluğu kaldırılmalı,
• Fazla mesai ücretleri günümüz ekonomik koşullarına uygun hale getirilerek artırılmalı,
• Denetim tazminat oranları yükseltilmeli,
• Personelin yemek giderleri karşılanmalı,
• Denetim sırasında saldırıya uğrayan veya hakarete maruz kalan memurlara hukuki koruma sağlanmalı.

Özellikle denetim süreçlerinde iki tecrübesiz personelin bir araya getirilmesi, mükellef karşısında itibar kaybına neden oluyor. Bu yüzden deneyimli ve yeni personelin bir arada çalışması sağlanmalı.

Yeni Dönemde Denetimlerin Başarıya Ulaşması İçin Adımlar Atılmalı

Bakan Şimşek’in açıklamalarıyla birlikte Türkiye, vergi denetimlerinde daha sıkı bir döneme giriyor.

Ancak personel eksikliği, özlük hakları ve saha şartları gibi konular düzeltilmeden vergi denetimlerinin istenilen verimi sağlayıp sağlamayacağı soru işareti yaratıyor.