Barınma Krizi Meclis Gündeminde: “Devletin Konut Hakkına Yönelik Sorumluluğu Var” 

Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, konut ve barınma krizini Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıyarak, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ile Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un yanıtlaması istemiyle iki ayrı yazılı soru önergesi verdi. 

Avşar, önergesinde konutun yalnızca bir barınma aracı değil, aynı zamanda sosyal adalet, ekonomik denge ve insan onuruna yaraşır bir yaşam için vazgeçilmez bir hak olduğuna vurgu yaptı. 

“Konut Hakkı Temel Bir İnsan Hakkıdır” 

Barınmanın Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisinin en temel basamaklarından biri olduğunu belirten Avşar, Anayasa’nın 57’nci maddesine atıfta bulunarak devletin şehirlerin özelliklerini gözeterek konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri almakla yükümlü olduğunu hatırlattı. 

Avşar, “Konut hakkı yalnızca fiziki bir barınma değil; bireyin sağlıklı yaşam sürmesi, eğitime ve istihdama erişebilmesi, topluma katılımı açısından da birincil şarttır,” dedi. 

“Konut Sahipliği %20 Azaldı, Orta ve Dar Gelirliler Güvencesiz Evlerde” 

TÜİK verilerine göre Türkiye’de konut sahiplik oranının 2002’de yüzde 73,1 iken, 2024 sonunda yüzde 55,8’e düştüğünü belirten Avşar, bu düşüşün hem ekonomik kriz hem de konutun yatırım aracına dönüştürülmesinden kaynaklandığını ifade etti. 

Avşar, TOKİ’nin sosyal konut üretiminden uzaklaştığını, üretilen konutların büyük kısmının üst gelir gruplarına hitap ettiğini ve dar gelirli vatandaşların riskli yapılarda yaşamaya mahkum kaldığını söyledi. 

“İstanbul, Kira Artışında New York’u Geride Bıraktı” 

Avşar, Deutsche Bank’ın 2025 Dünya Fiyatları Haritası’na dikkat çekerek, İstanbul’un kira artışında dünya metropolleri arasında ilk sıraya yerleştiğini belirtti. İstanbul’da son beş yılda kiralar %193 oranında artarken, asgari ücretin 22 bin TL olduğu ortamda ortalama kira bedelinin 15 bin TL’yi aştığını vurguladı. 

127 Bin Tahliye Davası, Binlerce İcra Dosyası 

Adalet Bakanlığı verilerine dayandırdığı açıklamalarında Avşar, 2024 yılı itibariyle “Kiralananın Tahliyesi” başlığıyla açılan dava sayısının 127 bin 676’ya ulaştığını, kiracılara yönelik icra dosyalarının sayısının ise 34 binin üzerinde olduğunu belirtti. 

Avşar, bu verilerin, barınma krizinin hukuki bir krize dönüştüğünü ve sosyal çatışmaları artırdığını ortaya koyduğunu söyledi. 

“Yüzde 25 Kira Artış Sınırı ve Arabuluculuk Çözüm Olmadı” 

Hükümetin %25 kira artış sınırı uygulamasının ve arabuluculuk yönteminin de soruna çözüm olamadığını belirten Avşar, bu yöntemlerin yetersiz kaldığını, davaların ve toplumsal gerilimlerin artmaya devam ettiğini kaydetti. 

01 Eylül 2023’ten bu yana uygulanan zorunlu arabuluculuk sisteminde kaç sorunun uzlaşmayla çözüldüğüne dair bilgi isteyen Avşar, bu sistemin etkinliğinin verilerle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. 

“Konut Finansman Kurumu Kurulmalı” 

Avşar, Türkiye’de orta ve dar gelirlilerin konuta erişimini artırmak için Avrupa’daki örneklerde olduğu gibi “Konut Finansman Kurumu” kurulması gerektiğini belirtti. Bu kurumun uzun vadeli ve düşük faizli konut kredileri sunarak sosyal konut ihtiyacını karşılamada kritik rol oynayacağını söyledi. 

Ayrıca, belediyelerle iş birliği içinde ucuz kentsel arsa üretimi, konut kooperatiflerinin desteklenmesi ve özel sektörle kamu yararına projeler geliştirilmesi gerektiğini ifade etti.