Anayasa Mahkemesi: Sendika kararıyla nöbet terkine ceza meşru

Anayasa Mahkemesi, öğretmenlerin nöbet görevlerini yerine getirmemesi nedeniyle verilen uyarma cezalarının sendika hakkının ihlali niteliğinde olmadığına hükmetti. Mahkeme, cezaların demokratik toplum düzeninin gerekleriyle uyumlu ve orantılı olduğu kanaatine vardı.

SENDİKA KARARIYLA NÖBET TUTMAMA EYLEMİ

Eğitim Sen Merkez Yürütme Kurulu, 5 Şubat 2015 tarihinde aldığı kararla, öğretmenlerin nöbet hizmetlerinin fazla mesai olarak kabul edilmesi ve ücretlendirilmesi talebiyle çeşitli eylemler düzenlenmesine karar verdi. Bu kapsamda, 9 Şubat 2015 tarihinden itibaren nöbet görevlerinin yerine getirilmemesi yönünde çağrıda bulunuldu.

Başvurucular, bu karar doğrultusunda 2015 yılı Nisan-Haziran döneminde 7 ila 11 gün arasında nöbet görevlerini yerine getirmedi. İlgili kamu idareleri tarafından başlatılan disiplin soruşturmaları sonucunda, Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesi kapsamında uyarma cezası uygulandı.

MAHKEMELERDEN RET KARARI

Başvurucular, disiplin cezalarının iptali için idare mahkemelerine başvurdu. Mahkemeler, sendika kararının süresiz ve belirsiz olduğuna, başvurucuların ısrarlı tutumlarına ve nöbet görevlerinin okul işleyişi açısından önemine dikkat çekerek davaları reddetti. Kararlar, istinaf aşamasında kesinleşti.

ANAYASA MAHKEMESİ: MÜDAHALE ORANTILI

Başvurucular, disiplin cezalarının sendikal haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle bireysel başvuru yoluna gitti. Anayasa Mahkemesi, yaptığı değerlendirmede nöbet tutmama eyleminin sendikal bir taleple bağlantılı olduğunu, dolayısıyla sendika hakkı kapsamında incelenmesi gerektiğini belirtti.

Ancak Mahkeme, müdahalenin demokratik toplum düzeni için zorunlu olduğunu ve kamu hizmetinin aksamaması yönündeki meşru amaçla orantılı şekilde uygulandığını ifade etti. Özellikle uzun süreli nöbet görevinden kaçınmanın eğitim hizmetini aksattığı ve öğrencilerin güvenliğini tehlikeye atabileceği vurgulandı.

EN HAFİF DİSİPLİN CEZASI UYGULANDI

Anayasa Mahkemesi, öğretmenlere verilen uyarma cezasının, 657 sayılı Kanun kapsamında en hafif disiplin cezası olduğuna dikkat çekti. Ceza, sadece ilgili personele görevinde daha dikkatli olması gerektiğinin yazılı olarak bildirilmesini içeriyor. Mahkeme, bu nedenle yapılan müdahalenin orantılı olduğunu ve sendikal hakkın özüne zarar vermediğini belirtti.

ÖNCEKİ KARARLARA ATIF

Kararda, daha önce verilen “Tayfun Cengiz” kararına da atıf yapıldı. O kararda da Anayasa Mahkemesi, sendika hakkı çerçevesinde yapılan bazı eylemlerde idarenin ölçülü davranması gerektiğini vurgulamıştı. Ancak mevcut olayda sendika kararının uzun süreli uygulanması nedeniyle kamu hizmetinde aksama meydana geldiği ve bu bağlamda uygulanan yaptırımın gerekli olduğu değerlendirildi.

SENDİKAL HAKLARI İHLAL ETMİYOR

Anayasa Mahkemesi, açıklanan gerekçelerle öğretmenlere verilen uyarma cezasının sendikal hakları ihlal etmediğine karar verdi. Kararda, kamu görevlilerinin görevlerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak yaptırımların orantılı ve yasal çerçevede kalmasının Anayasa’ya uygun olduğu ifade edildi.