Sendika üyeliği ve üyelik şartları

On beş yaşını dolduran ve bu Kanun’a göre işçi sayılan kişiler, işçi sendikalarına üye olabilir. Aynı şekilde, işverenler de işveren sendikalarına üye olabilir.

Sendikaya üye olmak tamamen gönüllüdür; kimse sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamaz. Ancak, işçi ve işverenler, aynı işkolunda aynı anda birden fazla sendikaya üye olamaz. Farklı işyerlerinde çalışan işçiler, aynı işkolunda birden fazla sendikaya üye olabilse de, birden fazla sendikaya üye olmak kanuna aykırıysa, sonraki üyelikler geçersiz sayılır.

Bir işyerinde yardımcı işlerde çalışan işçiler de, o işyerinin bağlı olduğu işkolunda kurulu bir sendikaya üye olabilir.

Sendikaya üyelik, Bakanlık tarafından sağlanacak elektronik başvuru sistemi aracılığıyla yapılır. Üyelik başvurusu, e-Devlet üzerinden yapılır ve sendikanın tüzüğüne göre belirlenen yetkili organ tarafından kabul edilir. Başvuru, sendika tarafından 30 gün içinde reddedilmezse, üyelik kabul edilmiş sayılır. Başvuru reddedilenler, bu kararı öğrendikten sonra 30 gün içinde dava açabilirler. Mahkemenin verdiği karar kesindir ve davacı lehine karar verildiğinde, üyelik reddedildiği tarihten itibaren geçerli sayılır.

SENDİKA ÜYESİ OLAMAYACAKLAR

Bazı kamu görevlileri sendikalara üye olamaz. Üye olamayacak kişiler arasında şunlar yer alır:

Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatında ve belirli kurullarda çalışan kamu görevlileri, örneğin Diyanet İşleri Başkanlığı, Savunma Sanayi Başkanlığı gibi kurumlardaki görevliler sendikalara üye olamazlar.

Yüksek yargı organlarının başkan ve üyeleri, hâkimler, savcılar sendikaya üye olamaz.

Bakanlar, bakan yardımcıları, yüksek düzeyde kamu görevlileri, belediye başkanları ve yardımcıları sendikaya üye olamaz.

Silahlı Kuvvetler, Emniyet hizmetleri, jandarma ve sahil güvenlikteki bazı rütbeler sendikaya üye olamayacak kişiler arasında yer alır.

SENDİKA ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ VE ASKIYA ALINMASI

Hiçbir işçi ya da işveren, sendikada kalmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.

Her üye, e-Devlet üzerinden çekilme bildirimi yaparak üyelikten ayrılabilir. Çekilme bildirimi, Bakanlık ve sendikaya aynı anda iletilir.

Üyelikten çekilme, bildirimin yapıldığı tarihten bir ay sonra geçerlilik kazanır. Çekilen üye, bu süre zarfında başka bir sendikaya üye olursa, yeni üyelik, ilk üyelik süresinin bitiminden sonra geçerli olur.

Üyelikten çıkarılma kararı, sendikanın genel kurulu tarafından verilir ve karar, e-Devlet üzerinden Bakanlık’a bildirildikten sonra, üye yazılı olarak tebliğ edilir. Çıkarılma kararına karşı üye, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde mahkemeye itiraz edebilir. Mahkeme, iki ay içinde kesin karar verir. Üyelik, çıkarılma kararı kesinleşene kadar devam eder.

İşveren veya işveren vekili sıfatını kaybedenlerin, sendika ve üst kuruluşlardaki üyelikleri ve görevleri, bu sıfatı kaybettikleri tarihte sona erer. Ancak tüzel kişiliği temsil eden işveren vekilinin üyeliği, tüzel kişiliğin üyeliğiyle devam eder.

Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan yaşlılık veya malullük aylığı alan işçilerin sendika üyeliği sona erer. Ancak çalışanlar ve şubelerin yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev yapanlar, görevleri süresince üyeliklerini sürdürebilir.

İşkolunu değiştiren kişinin sendika üyeliği kendiliğinden sona erer.

İşçi kuruluşlarının organlarında görev almak, üyeliği sona erdirmez.

Bir yıl boyunca işsiz kalan işçi üyelerin üyeliği etkilenmez.

Askerlik nedeniyle silah altına alınan üyelerin üyelik ilişkisi, bu süre boyunca askıya alınır.

Üyelik kazanılması ve sona ermesi ile ilgili usul ve esaslar, Bakanlık tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenecektir.

KONFEDERASYON VE ULUSLARARASI KURULUŞ ÜYELİĞİ

Konfederasyon Üyeliği: Bir sendika yalnızca bir konfederasyona üye olabilir. Birden fazla konfederasyona üyelik geçersiz sayılır.

Uluslararası Kuruluşlar: Sendika ve konfederasyonlar, tüzüklerinde belirtilen amaçları gerçekleştirmek için uluslararası kuruluşlara üye olabilirler. Bu üyelikler ve faaliyetler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bildirilmeli ve bu bildirimde kuruluşun tüzüğünün bir örneği de eklenmelidir.

Yabancı Kuruluşlarla İletişim: Sendikalar ve konfederasyonlar, yabancı ülkelerdeki sendikal kuruluşlarla serbestçe işbirliği yapabilir, yabancı ülkelere temsilciler gönderebilir veya davet edebilirler.