Suriye: AB ülkeleri sığınma başvurularını askıya alıyor, sınır dışı tartışılıyor

Avrupa Birliği (AB), Suriye’deki gelişmeler ışığında uygulanacak yeni göç politikalarını belirleme aşamasında. Bu bağlamda, bazı AB ülkeleri ilk adımlarını göç alanında attı ve Suriyelilerin yaptığı sığınma başvurularını askıya aldı.

Bu adım, henüz karar bekleyen on binlerce başvuruyu etkileyecek ve aynı zamanda Suriye’deki hızla değişen siyasi durum ile Avrupa genelinde göçü sınırlamayı hedefleyen sağ eğilimli partilerin güçlenmesini yansıtıyor.

Sığınma başvurularını askıya alan AB ülkeleri arasında, Suriyelilerin en fazla başvurduğu ülke olan Almanya da bulunuyor. Almanya Federal Göç ve Mülteciler Dairesi, 47 bin Suriyelinin sığınma başvurusunu askıya alma kararı aldı. Kasım sonuna kadar yapılan toplam başvuru sayısının 72 binden fazla olduğu belirtildi.

Almanya İçişleri Bakanı Nancy Faeser, söz konusu başvurularla ilgili değerlendirmelerin Suriye’deki gelişmelere bağlı olacağını ve şu an için geri dönüşün güvenli olup olmadığı konusunda erken bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığını söyledi. Öte yandan, Hristiyan Demokrat Parti’den Jens Spahn, Almanya’nın Suriye’ye uçak seferleri düzenleyerek geri dönmek isteyen Suriyelilere 1.000 euro ödeme teklifinde bulundu.

Aşırı sağcı Almanya İçin Alternatif Partisi’nden Alice Weidel ise, “Almanya’da özgür Suriye’yi kutlayanların artık kaçmak için bir nedeni kalmadı, derhal Suriye’ye dönmeliler” şeklinde bir açıklama yaptı.

Ancak, ülkedeki durumun halen belirsiz olduğunu ve yaşam koşullarının normalleşmediğini belirten insan hakları savunucuları, bu karardan memnun değil. Yapılan anketler ise, Almanya’daki erken seçimlere az bir süre kala, göç meselesinin ekonomiden sonra en önemli ikinci sorun olarak görüldüğünü ortaya koyuyor.

AVUSTURYA’DA SINIR DIŞI ÇALIŞMASI: SURİYE’YE DÖNÜŞ VE BAŞVURULARIN ASKIYA ALINMASI

Avusturya, Suriyelilere yönelik sığınma başvurularını askıya almakla yetinmeyeceğini açıkladı. Avusturya İçişleri Bakanı Gerhard Karner, “Bakanlığa Suriye’ye düzenli dönüş ve sınır dışı etme programı hazırlama talimatı verdim” Dedi. Avusturya’da yaklaşık 100 bin Suriyeli yaşamakta, ancak hangi kesimlerin sınır dışı edileceği henüz netleşmiş değil. Ülke, sığınma başvurularını askıya alma kararının 7.300 dosyayı etkileyeceğini ve aile birleşimi taleplerinin de bunlar arasında olduğunu duyurdu. Ayrıca, Viyana’nın sığınma hakkı verilen bazı başvuruları yeniden incelemeye alması bekleniyor.

YUNANAİSTAN SURİYRLİLERİN GERİ DÖNMESİNİ İSTİYOR

Suriye kaynaklı göçün Avrupa Birliği’ne ilk giriş noktalarından biri olan Yunanistan, Suriyelilerin ülkelerine dönmesinden yana olduğunu açıkladı. Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis, Esad’ın devrilmesinin ardından Suriyeli mültecilerin tam güvenlik içinde evlerine geri dönmeleri gerektiğini ifade etti. Yunanistan, şu ana kadar 9.000 kişinin dosyasını dondurdu.

İSVEÇ, FİNLANDİYA VE DANİMARKA DA BAŞVURULARI ASKIYA ALDI

İsveç, Suriye’deki mevcut durum nedeniyle sığınma başvurularını askıya aldı ve başvuruları değerlendirmenin şu an mümkün olmadığı görüşünü benimsedi. Finlandiya ve Danimarka da benzer adımlar atarak başvuruları askıya aldı. Danimarka, 2020’den bu yana Suriye’deki koşulların, oturma izni verilmesini ya da bu iznin uzatılmasını haklı kılacak nitelikte olmadığı görüşünde ve şu ana kadar 69 başvuruyu askıya aldı.

AVRUPA BİRLİĞİ’NDE SIĞINMA BAŞVURULARINI ASKIYA ALAN ÜLKELER ARTIYOR

Avrupa Birliği ülkeleri arasında sığınma başvurularını askıya alan ülkelere Fransa, Belçika, İtalya, Hollanda ve Çek Cumhuriyeti de eklendi. Bu kararın giderek daha fazla ülkeye yayılması bekleniyor. Ancak, Estonya, şu ana kadar 72 Suriyeliye koruma sağlasa da mevcut politikasını değiştirmeyeceğini açıkladı.

İspanya, başlangıçta sığınma başvurularını değerlendirmeye devam eden ülkeler arasında yer aldı.

ASKIYA ALMA HAKKI VAR MI?

Avrupa Birliği üye ülkeleri, sığınma başvurularını askıya alma hakkına sahiptir; ancak bu tür kararlar, Avrupa Birliği’nin kural ve düzenlemeleriyle uyumlu olmalıdır. Her başvuru, toplu olarak değil, bireysel olarak değerlendirilmek zorunda. Bir sığınma başvurusunun, başvurudan itibaren altı ay içinde olumlu ya da olumsuz şekilde sonuçlandırılması gerekmekte. Bazı özel durumlarda bu süre dokuz aya kadar uzatılabilir.

Öte yandan, askıya alma gibi yöntemler devreye sokulsa bile, her başvuruya en geç 21 gün içinde cevap verilmesi zorunludur. Avrupa Birliği Komisyonu sözcüsü Stefan de Keersmaecker, “Üye devletler, kaynak ülkede değişiklik olması durumunda başvuruların incelenmesini erteleme hakkına sahiptir. Koruma hakkı bulunmayanlar hakkında daha sonra gönderme kararı verilebilir ancak sahadaki durumu takip etmemiz önemli” açıklamasında bulundu.

GERİ GÖNDERME ŞARTLARI VE GÖNÜLLÜ, GÜVENLİ DÖNÜŞ

Avrupa Birliği ülkeleri, sığınma talebi kabul edilmeyen kişileri geri gönderme uygulamasını rutin olarak işletiyor. Ancak, Suriye’deki gelişmeler, Avrupa Birliği’ne sığınma başvurusu yapan kişilerin bu haklarını kaybetme riski olup olmadığı konusunda tartışmaları gündeme getirdi. De Keersmaecker, “Koşullardaki değişiklikler bağlamında mülteci veya ikincil koruma statüsünün sona erdirilmesi için belirli kurallar mevcuttur; ancak bu değişikliklerin önemli nitelikte olması gerekir” dedi.

Avrupa Birliği, geri göndermeler konusunda Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’ni referans alarak, geri dönüşlerin gönüllü, güvenli ve onurlu bir şekilde yapılmasına özen göstermektedir.

SURİYE GÜVENLİ BİR ÜLKE Mİ?

Suriye’nin güvenli olup olmadığı, sığınma başvuruları sırasında dikkate alınan temel unsurlardan biridir. Avrupa Birliği İltica Ajansı, güvenli bir ülkeyi, “Hukukun demokratik şekilde uygulandığı, siyasi koşulların genel ve sürekli olarak zulme, işkenceye, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ya da cezaya, ayrım gözetmeyen şiddet nedeniyle tehdide yol açmadığı” olarak tanımlar.

Avrupa Birliği, Esad yönetimindeki Suriye’nin güvenli olmadığına karar vermişti. Bu karar, Suriye’deki devam eden iç savaş, insan hakları ihlalleri, zulüm ve yerinden edilme gibi koşullardan dolayı verilmiştir. Avrupa Birliği Komisyonu, Suriye’ye güvenli bir geri dönüşün mümkün olmadığı görüşünü sürdürmektedir. Komisyon sözcülerinden Anouar El Anouni, “Şu an için, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’yle aynı doğrultuda, Suriye’ye güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüşler için koşulların oluşmadığını düşünüyoruz” şeklinde açıklama yapmıştır.

Suriye’nin güvenli olup olmadığı, sığınma başvuruları sırasında dikkate alınan temel unsurlardan biridir. Avrupa Birliği İltica Ajansı, güvenli bir ülkeyi, “Hukukun demokratik şekilde uygulandığı, siyasi koşulların genel ve sürekli olarak zulme, işkenceye, insanlık dışı veya aşağılayıcı muamele ya da cezaya, ayrım gözetmeyen şiddet nedeniyle tehdide yol açmadığı” olarak tanımlar.

Avrupa Birliği, Esad yönetimindeki Suriye’nin güvenli olmadığına karar vermişti. Bu karar, Suriye’deki devam eden iç savaş, insan hakları ihlalleri, zulüm ve yerinden edilme gibi koşullardan dolayı verilmiştir. Avrupa Birliği Komisyonu, Suriye’ye güvenli bir geri dönüşün mümkün olmadığı görüşünü sürdürmektedir. Komisyon sözcülerinden Anouar El Anouni, “Şu an için, Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’yle aynı doğrultuda, Suriye’ye güvenli, gönüllü ve onurlu geri dönüşler için koşulların oluşmadığını düşünüyoruz” şeklinde açıklama yapmıştır.

Suriye’den en fazla çıkışın yaşandığı 2015’ten bu yana yaklaşık 4.5 milyon Suriyeli, Avrupa Birliği ülkelerine ulaşmıştı. 2015-2023 yılları arasında bu kişilerin 1.3 milyona yakınına uluslararası koruma sağlandı. Suriyeliler, Avrupa Birliği’ne yapılan sığınma başvurularında genellikle ilk sırada yer almakta. 2023 yılında, toplam 180 binden fazla başvurudan yaklaşık 122 binine olumlu yanıt verildi.

Ancak, mülteci sayıları bazı Avrupa Birliği ülkelerinde düşük olmasına rağmen, bu durum ciddi sorunlara yol açabilmekte. Bu bağlamda, Avrupa Birliği, 2016 yılında Türkiye ile bir anlaşmaya vararak mülteci akınına karşı önlemler almayı amaçlamıştır. Türkiye, hala dünyada en fazla Suriyeli mülteciye ev sahipliği yapan ülke konumunda. Bugün Türkiye’de, yaklaşık üç milyon Suriyeli mülteci bulunmakta, toplam mülteci sayısı ise 4.5 milyon civarına ulaşmakta.

KAYNAK:BBC