TEÇ-SEN’den Çarpıcı Araştırma: Açlık ve Yoksulluk Sınırı Aşıldı, İnsani Yaşam Uçurumda 

Tüm Eğitim Çalışanları Sendikası (TEÇ-SEN) tarafından Türkiye’nin 81 ilinde yürütülen “Açlık ve Yoksulluk Sınırı, Bekar Çalışan Yaşam Maliyeti ve İnsani Yaşam Eşiği” araştırmasının sonuçları, bugün düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna açıklandı. TEÇ-SEN Genel Başkanı Ümit Demirel ve Yönetim Kurulu üyelerinin sunumuyla gerçekleştirilen toplantıda, büyükşehirlerdeki yüksek yaşam maliyeti farkları ve gelirlerle arasındaki uçurum dikkat çekti. 

Genel Başkan Demirel, yaptığı açıklamada Türkiye genelinde dört kişilik bir ailenin temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını vurguladı. Açlık sınırının yalnızca gıda harcamalarından oluştuğunu, yoksulluk sınırının ise barınma, ulaşım, sağlık, eğitim ve giyim gibi temel harcamaları kapsadığını belirtti. Demirel, çoğu kurumun bu iki veriyi paylaştığını ancak insani yaşam için gerekli olan bütüncül bir maliyet analizinin yapılmadığını ifade etti. İnsani yaşamın yalnızca kirasını ödeyen, faturasını yatıran ya da beslenebilen bireylerle tanımlanamayacağını söyleyen Demirel, ekonomik krizlerin toplumsal sonuçlarına dikkat çekti. 

Veriler Gerçekleri Ortaya Koydu 

TEÇ-SEN’in açıkladığı 2025 Eylül verilerine göre, Türkiye genelinde dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 30 bin 102 TL, yoksulluk sınırı 91 bin 304 TL, bekar çalışanın yaşam maliyeti ise 39 bin 351 TL oldu. Büyükşehirlerde bu rakamlar daha da yükseldi. Açlık sınırı 30 bin 734 TL, yoksulluk sınırı 95 bin 611 TL, bekar çalışanın yaşam maliyeti ise 45 bin 275 TL’ye çıktı. Araştırmada ilk kez açıklanan “İnsani Yaşam Aylığı Eşiği” ise 123 bin 900 TL olarak hesaplandı. Bu rakam, yalnızca gıda, kira, ulaşım, sağlık ve eğitim değil; haftalık sosyal-kültürel etkinlik, ev dışı yemek, dijital abonelikler ve yılda iki kez yapılacak tatil masraflarını da kapsıyor. 

Sendikanın bulguları mevcut gelirlerle karşılaştırıldığında ise ortaya çarpıcı bir tablo çıktı. Türkiye’de asgari ücret 22 bin 104 TL, ortalama emekli maaşı 17 bin 100 TL seviyesinde bulunuyor. Bu veriler ışığında, çalışanların ve emeklilerin önemli bir kısmı açlık sınırının dahi altında bir gelirle yaşam mücadelesi veriyor. Dört kişilik bir ailenin tüm bireyleri asgari ücretle çalışsa bile yoksulluk sınırına erişemiyor. Aynı şekilde, en düşük memur maaşının 47 bin TL civarında olmasına rağmen, tek bir memur maaşı yoksulluk sınırına ulaşamıyor. İki memur gelirinin birleşmesi dahi insani yaşam eşiğini yakalayamıyor. 

Demirel, sabit gelirli milyonlarca çalışanın Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi’nde yer alan en temel “fizyolojik ihtiyaçları” dahi karşılayamadığını dile getirdi. Bu durumun aile içi huzursuzluk, şiddet, intihar ve toplumsal sorunlara zemin hazırladığına dikkat çekti. 

TEÇ-SEN’den Çözüm Önerileri 

TEÇ-SEN, çözüm önerilerini de kamuoyuna sundu. Asgari ücret, memur ve emekli maaşlarının en az yoksulluk sınırı temel alınarak belirlenmesi gerektiğini belirten sendika, ücretlerin enflasyona göre aylık güncellenmesi ve vergi sisteminde reform yapılmasını talep etti. Ayrıca “İnsani Yaşam Aylığı Endeksi”nin bağımsız kurumların katkısıyla hazırlanarak toplu sözleşmelerde referans alınması gerektiği kaydedildi. Büyükşehirlerde kira desteği, indirimli ulaşım kartı, dar gelirli aileler için sosyal ve kültürel etkinliklerin ücretsiz sağlanması, öğrenciler için ücretsiz yemek ve dijital erişim desteği de öneriler arasında yer aldı. 

Ümit Demirel, “İnsanca yaşam koşullarının sağlanması için hazırladığımız projelerin hayata geçirilmesini talep ediyoruz. Sosyal adaletin ve toplumsal refahın güçlenmesi adına bu araştırmanın dikkate alınması gerekiyor” sözleriyle açıklamasını sonlandırdı.