TÜİK’in telefonunu açmayana 15 bin lira ceza

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), anket çalışmalarına katılmayan vatandaşlara 15 bin 134 TL idari para cezası uyguluyor. 2005 tarihli Türkiye İstatistik Kanunu’na dayanan bu yaptırım, vatandaşlar arasında tartışma konusu oldu.

ANKETE KATILMAYANA PARA CEZASI

TÜİK, ALO 124 hattı üzerinden vatandaşları arayarak iş gücü, turizm, eğitim gibi farklı konularda anket yapıyor. Anket yapılacak kişiler önce SMS ile bilgilendiriliyor. Telefonu açmayan veya soruları yanıtlamayan vatandaşlara, Türkiye İstatistik Kanunu’nun 54. maddesi uyarınca 15 bin 134 TL ceza kesiliyor.

2005 YILINDA YASALAŞTI

Anketlere katılmamanın yaptırımı, 2005 yılında yürürlüğe giren Türkiye İstatistik Kanunu ile düzenlendi. Ancak bazı vatandaşlar, gelen çağrıların dolandırıcılık ya da veri hırsızlığı olabileceği şüphesiyle yanıt vermiyor. Resmî ve yasal bir uygulama olan bu yöntem hakkında, şikâyet platformlarında çok sayıda ceza mağduriyeti paylaşımı yer alıyor.

DEFNE SAMYELİ ÖRNEĞİ

2013 yılında TÜİK’in Hanehalkı Bütçe Anketi için adresi örnek hane olarak seçilen sunucu Defne Samyeli, iş yoğunluğu nedeniyle ankete katılamayacağını bildirdi. Bunun üzerine Samyeli’ye 923 TL para cezası uygulandı. Samyeli, özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiği gerekçesiyle cezaya itiraz ederek Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Ancak yüksek mahkeme, 2018’de verdiği kararla cezanın yasal olduğuna hükmetti.

TÜİK’İN ANKET UYGULAMASI TARTIŞMA YARATIYOR

TÜİK, seçilen hanelerden ekonomik ve sosyal verilere ilişkin bilgi toplamak için düzenli olarak telefonla anket gerçekleştiriyor. Katılım zorunluluğu ve uygulanabilecek para cezaları, vatandaşlar arasında tartışmalara neden olmaya devam ediyor.