Verginin yüzde 85’i dar gelirlinin sırtında

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) verilerine göre, Türkiye’nin toplam vergi yükünün yüzde 85’i dar gelirli vatandaş ve esnaf tarafından karşılanıyor. Milyar dolarlık cirolara sahip holding ve finans kuruluşları ise ödenen her 100 liralık verginin sadece 15 lirasını ödüyor.

MUAFİYETLERLE 3 TRİLYON LİRADAN VAZGEÇİLDİ

Devlet, 2023’te 1 trilyon 476 milyar lira, 2024’te 2 trilyon 210 milyar lira, 2025’te ise yaklaşık 3 trilyon lira vergiden muafiyet ve istisna yoluyla vazgeçti. Uzmanlar, bu uygulama olmasa bütçenin açık vermeyeceğini belirtiyor.

ESNAFA YÜK, HOLDİNGLERE AVANTAJ

Yeni vergi düzenlemeleri, küçük kazançlarla ayakta kalmaya çalışan esnafı zorlarken, büyük şirketler muafiyetlerden yararlanmaya devam ediyor. Basit usülden gerçek usule geçirilen esnaf daha fazla vergi öderken, dev holdingler düşük oranlarla yükümlülüklerini yerine getiriyor.

KURUMLAR VERGİSİ ORANI KAĞIT ÜZERİNDE KALIYOR

GİB verilerine göre 2024’ün ilk 7 ayında 1 milyon 210 bin kurumlar vergisi mükellefi toplam 550 milyar 871 milyon lira ödedi. Ortalama kurumlar vergisi mükellefinin yükümlülüğü 455 bin lira oldu. Oysa bir vatandaşın otomobil alırken ödediği vergi 750 bin lirayı buluyor. Teşvikler ve muafiyetler nedeniyle kağıt üzerinde yüzde 25 olan kurumlar vergisi oranı, fiiliyatta yüzde 20’nin altına düşüyor.

AKADEMİSYENLERDEN “VERGİ ADALETSİZLİĞİ” UYARISI

İstanbul Arel Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cüneyt Dirican, Türkiye’de dolaylı vergilerin doğrudan vergilerin önüne geçtiğini belirterek, “Bu oran yüzde 70’e yüzde 30. Kurumlar vergisinin gelir vergisinin üstünde olması gerekirken tam tersi bir tablo ortaya çıkıyor” dedi.

CHP’DEN SİLİNEN BORÇ RAPORU

CHP Milletvekili Cevdet Akay’ın GİB verileri üzerinden yaptığı çalışmaya göre, 2013-2023 döneminde toplam 7 milyar 506 milyon 378 bin 587 liralık vergi borcu silindi. Bunun 2,5 milyar lirası vergi borçlarından, 4,9 milyar lirası ise vergi cezası borçlarından oluştu. Akay, iktidarın dar gelirliye ceza uygularken, büyük sermayenin vergi borçlarını affettiğini savundu.